هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
اسپینل یا لعل چیست ؟
تاریخچه لعل :
لعل،نارسنگ یا حجر سیلان نام هایی هستند که از گذشته بر این سنگ اطلاق می شود . که البته حجر سیلان نام عربی آن است که کم سن ترین نام ها در این گروه است . ایرانیان لعل بدخشان را از گذشته می شناختند زیرا در کتب ابوریحان نام آن ذکر شده است . در تشریح آن گفته شده که سنگی شبیه یاقوت با این تفاوت که کمی نرم تر است. در وصف پیدایش آن گفته شده است که در پی زلزله ای عظیم کوهی در آن ولایت شکاف برداشته و این گوهر نمایان شد .البته در سال های گذشته مهر هایی از سنگ لعل مربوط به ماد ها و بابلی ها کشف شد که این موضوع نشان دهنده وجود منابع دیگری بغیر از بدخشان است که در گذشته از آن برداشت می شد . همچنین معدن کاری و استخراج این سنگ از گذشته در هند ،میانمار و شرق هیمالیا رونق داشته است.
این سنگ در گذشته و زمان رونق داشتن تجارت در راه ابریشم گاهی بعنوان وجه المعامله قرار می گرفت . البته این موضوع تا پایان تجارت در این راه ادامه داشته است . تا زمانی که معادن طلا در عربستان کشف شدند و تاجران تمایل به معامله از راه کشتی تا مسیر حجاز پیدا کردند و پودر طلا بطور کلی همه ی معاملات را به خود اختصاص داد و باعث متروکه شدن بسیاری از معادن این سنگ در آسیای شرقی شد و این معادن تا زمان استعمار اروپایی ها بازگشایی نشدند.
اسپینل یا لعل :
اسپینل یا اکسید آلومینیوم منیزیوم سنگی است که از دگرسانی الیوین در گوشته و تحت فشار تشکیل می شود . البته بیشتر هنگام برخورد صفحات قاره ای و بالا آمدن توده های نفوذی تشکیل و به سطح فرستاده می شود . در واقع وجود این سنگ در یک منطقه نشانگر برخورد دو صفحه و بازیک بودن یکی از صفحات می باشد . همچنین توده های نفوذی آورنده اسپینل باعث تشکیل یاقوت و گارنت می شوند به همین خاطر در اغلب مناطق این سه سنگ با هم پیدا می شوند .
در واقع تغییر ناگهانی فاز فشاری است که این سنگ را تشکیل می دهد.به همین دلیل در مناطقی مثل هند ،میانمار،ماداگاسکار،آمریکای شمالی و جنوبی ، افغانستان ،پاکستان ،ایران ،ترکیه،اروپای شرقی و مرکزی و افریقا این سنگ یافت می شود .البته ایران دارای یکی از بزرگ ترین پهنه های گارنت خیز جهان می باشد . اما در این پهنه ی پهناور به دلیل کمبود علمی و کپی برداری علمی و نبود مشاهدات میدانی کامل فقط قسمت کوچکی از این پهنه در اطراف کرمان و مشهد کشف و استخراج می شود .سنگ لعل را گاهی اشتباها گارنت می نامند اما گارنت سنگی بسیار نرم تر از اسپینل است.
مشخصات کانی شناسی لعل یا اسپینل :
فرمول شیمیایی:MgAl2O4
که با ادخال های Fe(پلونازیت هرسینیت)و Cr(کروم اسپینل و پیکوتیت) یافت می شود.
رنگ لعل:
بی رنگ،آبی،زرد،بنفش،قرمز،فهوه ای و سبز.
شفافیت:
شفاف و نیمه کدر
شکستگی:
صدفی
جلا:
شیشه ای
رخ:
ناقص
سیستم تبلور:
مکعبی
سختی موس:8
رنگ خاکه:
سیاه
تشخیص سنگ لعل یا اسپینل :
تشخیص تراش خورده این سنگ برای افراد مبتدی تقریبا غیر ممکن است و فقط با تست خواص نوری و شیمیایی آن با دستگاه های آنالیز ،اصالت این سنگ مشخص می شود،زیرا در سنگ های قیمتی سنگ های شبیه به اسپینل بسیار است . همچنین این سنگ بدل مصنوعی و سنتز شده آن ،بخش اعظم بازار این سنگ را در اختیار دارد.
اما در مورد سنگ خام آن باید گفت که این سنگ ظاهری بسیار درخشنده دارد و بیشتر آنها شفافیتی مانند شیشه دارند و بلور های کاملا زیبایی دارند . در واقع در باور عمومی یاقوت سنگی با جلای شیشه ای و بسیار درخشنده است در حالی که این باور کاملا اشتباه است .در واقع یاقوت خام سنگی با جلای چرب و بدون درخشش است و تا هنگامی که تراش نخورد آن جلای خود را بدست نمی آورد . اما اسپینل خام سنگی شفاف و درخشنده است.
از دیگر نشانه های این سنگ سختی سنگ است . یعنی این سنگ نباید به راحتی خط بردارد . اما این موضوع هم نسبی است زیرا یاقوت که درجه سختی ان 9 اعلام می شود از جهت های خاصی از بلور های آن سختی آن کمی کمتر از 9 است.به همین دلیل ممکن است یک عقیق آنرا خراش دهد و باعث شود اشتباها تصور شود که این سنگ یک تکه گارنت است.
پارامتر سختی
برای سختی سنجی بهترین راه این است که سختی آن با دستگاه سختی سنج بگیریم . البته سختی سنجی را هم فقط باید بر روی سنگ تراش خورده انجام شود . پس حتما قبل از خرید یک نگین گران قیمت آنرا به یک جواهر شناس نشان دهید اما اگر یک سنگ خام دارید حتما قبل از فروش یا تراش آنرا به یک جواهر شناس امین و خبره نشان دهید . چون ممکن است شما صاحب یک یاقوت قرمز باشید اما به شما گفته شود که یک اسپینل یا گارنت است ویا حتی برعکس ،ممکن است شما صاحب یک گارنت آبی باشید و به شما گفته شود که یک اسپینل یا یاقوت آبی است . در این حالت شما بسیار ضرر خواهید کرد زیرا درست است که گونه ی سنگ گارنت بسیار از یاقوت ارزان تر است . هر چند گارنت آبی که یک استثنا است.این سنگ حدودا قیمتی 7برابر یاقوت آبی دارد.
بطور مثال ممکن است فردی سنگی پیدا کند و وقتی آنرا به جواهر تراشان یا جواهر فروشان بازاری و عامه نشان دهد و گفته شود که این سنگ جاسپر یا عقیق است ولی در واقعیت آن سنگ یاقوت باشد ،اتفاقی نادر و با چند سابقه رخ دادن در بازار های عادی جواهرات ایران و علت آن عدم شناخت سنگ های خاص توسط افراد فعال در این حرفه است.پس برای شناخت سنگ ها بهترین گزینه آزمایشگاه های سنگ است.هرچند برای سنگ های خیلی خاص مثل الماس سیاه باید به کشور های دارنده تکنولوژی آن رجوع کنید . اما در مورد سنگ هایی مثل یاقوت،زمرد،تورمالین،زیرکن،توپاز ،الماس معمولی و دیگر سنگ های متداول قیمتی و نیمه قیمتی باید گفت که وسایل و علم شناخت آن در بسیاری از مراکز تشخیص سنگ استفاده کرد.
جهت مشاهده سایر مقالات به لینک زیر مراجعه فرمایید :
https://manasang.ir/category/blog/
ما را در اینستاگرام دنبال کنید :