اوپال استرالیایی

مقدمه :

آنچه در این مقاله بدان می پردازیم اوپال های استرالیایی می باشد ، زیرا این گوهر در هر منطقه ،دارای خصوصیات مربوط به خود است .لذا جا دارد که برای اوپال های هر منطقه ،مقاله ای جداگانه نگارش شود.

تاریخچه :

اولین چیزی که در ذهن معدن کاوان اولیه اروپایی در مورد اوپال ظهور پیدا کرد ،صخره های سرخ کوئینزلند بود که مهاجران انگلیسی از سنگ های درخشان آن صحبت می کردند . طولی نکشید که سیلی از جویندگان اوپال به این منطقه آمدند و شروع به اکتشاف کردند . از آنجایی که اوپال های استرالیایی بازی رنگ زیباتری نسبت به سایر اوپال های موجود داشتند ،سریع بازار را به اشغال خود در آوردند .

تا این که در اواخر قرن نوزدهم رمانی منتشر شد که داستان سرای آن اوپال را بعنوان سنگ منحوس یک جادوگر انتخاب کرد . همین موضوع ضربه سختی به بازار نو پای این سنگ وارد آورد . اما پس از چندی بازار این سنگ دوباره جان گرفت و استرالیا در صدر این بازار قرار گرفت تا زمانی که رقبای جدیدی پیدا کرد . اوپال های ولکانیکی اتیوپی و آتشفشانی مکزیک با ویژگی های خاص خود به رقبای اصلی استرالیا تبدیل شدند . اما با همه ی این صحبت ها استرالیا همچنان رتبه ی نخست تولید را در جهان داراست.

شرایط و بستر تشکیل اوپال در استرالیا :

صفحه ی استرالیا یکی از قطعات جدا شده ی قاره ی کهن (پانگیا) می باشد که محیط زمین شناسی آن کمتر از سایرین دچار تحولات شده است . رسوب گذاری در آن از زمان متصل بودن به قاره ی اصلی در حال انجام بوده است و تا حال نیز ادامه دارد .

منشاء اصلی معادن اوپال این مناطق را دریاچه های باستانی می دانند که در سالهای دور وجود داشته اند و طی رسوب گذاری خود زمینه ساخته شدن اوپال را نیز فراهم کرده اند . رسوبات این دریاچه ها از جنس رسوبات سیلیسی آهن دار می باشد که هم تحت تاثیر محلول های سیلیس دار آبهای سطحی بوده اند وهم متاثر از چشمه های آبگرم حاصل از شکافت پوسته ای و جدایش قاره ای هستند . اما از آنجایی که گوی های سیلیسی موجود در اوپال در دمای نسبتا پایین نسبت به آبهای آتشفشانی تشکیل می شود . به همین خاطر رگه های اوپال در امتداد لبه های این قاره اما با یک فاصله مشخص تشکیل و یافت می شوند . به همین جهت در سایر نقاط کشف نشده در این قاره ،می توان با فاصله مشخصی از لبه ها رگه های اوپال را یافت.

در واقع آنچه که در تشکیل اوپال نکته کلیدی را تعیین می کند دمای محلول های سیلیس دار است . در استرالیا هم این محلول ها با فاصله گرفتن از منابع خود دمای اولیه ی خود را از دست داده اند و سپس به مقطع رسوبی خود رسیده اند . اگر محلول ها داغ باشند و به بستر رسوبی خود برسند تشکیل سنگ های سیلیسی بی آب و با شبکه بلور های منسجم مانند عقیق می دهند . این مسئله را می توان در تمام مناطق ولکانیکی ایران مشاهده کرد.

بستر:

اما مسئله کلیدی دیگر بستر رسوبات است.اگر محلول سیلس دار ماگمایی در محیط غیر اشباع رسی که خود مدت ها قبل از پوسته اولیه تشکیل شده اند ،رسوب کند . آن موقع است که ما سنگ اوپال خواهیم داشت . مگر اینکه محلول ماگمایی به سلول های چربی غیر منظم فسیل ها برسد و تشکیل اوپال بدهد.از بحث خود دورر نشویم،در منطقه کوئینزلند استرالیا محلول های سیلسی دار با دمای پایین در ماسه ها و ماسه سنگ های بستر کار ،رسوب گویی ها سیلسی غیر منسجم داده اند . اما در پایان کار با توجه به بستر های متفاوت ما با سنگ های متفاوتی روبه رو می شویم ، که در ذکر نمونه ها توضیح خواهیم داد .

همچنین در مناطق شمالی تر و شرقی تر نمونه ی دیگری از اوپال های استرالیایی را داریم که حاصل فعالیت های دایک های ریولیتی در بستر رس های سفید قدیمی هستند . ابعاد این اوپال ها بزرکتر است اما بازی رنگ در این سنگ ها علی رغم زیاد بودن کم تر از اوپال های مناطق مذکور است.

نحوه معدن کاوی معدن کاران استرالیایی :

از آنجایی که اوپال یک سنگ ظریف می باشد ،نمی توان در آبرفت ها به دنبال آن گشت ،مگر اوپال های سفید ولکانیکی که در مناطق پر بارش یافت می شوند . در آن مناطق آبرفت ها همیشه بستر رودخانه های پر آب می باشند . زیرا اگر اوپال آب موجود در سیستم کریستالی خود را از دست بدهد ،درخشش خود را از دست می دهد و دیگر بازی رنگ نخواهد داشت . حال این که اوپال های استرالیا تحمل فشار های مکانیکی را نیز ندارند.

به همین دلایل معدن کاران باید بستر اصلی تشکیل این سنگ را مورد حفاری قرار دهند که این حفاری ها اکثرا روباز هستند . زیرا بستر کار خاکی می باشد و می بایست با ابزارآلات خاک برداری مانند لودر و بیل مکانیکی و … خاک را تا پیدا شدن ماسه سنگ های قهوه ای ادامه دهند و سپس به صورت دستی آن لایه را مورد بررسی قرار دهند که منجر به پیدا شدن اوپال های رنگارنگ در زمینه آبی و بولدر اوپال می شود . البته بولدر اوپال ها در بستر کوارتزیت آهن دار یافت می شوند . البته در مناطق شمالی اوپال ها عمدتا در اطراف تکه های سنگ های ریولیتی یافت می شوند.

اما ناگفته نماند در معدود مناطقی از جنوب غرب کوئینزلند معادن کمی هستند که فقط بولدر اوپال یا اوپال قلوه سنگی و ماتریکس اوپال تولید می کنند که حفاری آنها تماما در ماسه سنگ سخت و سنگ کوارتزیت انجام می شود . لذا آن معادن دارای تونل های زیر زمینی و به صورت روبسته انجام می شود.

انواع اوپال های استرالیا:

اوپال سفید استرالیایی:

این نوع اوپال که در ریولیت ها یافت می شود ،در ساختار خود ترکیباتی فیبری شکل دارد که باعث می شود نور به خوبی نتواند در آن رسوخ کند . به همین دلیل است که بازی رنگ نامشهود تری نسبت به سایر اوپال ها داشته باشد . از این رو قیمت کمتری نسبت به اعضای دیگر خانواده اوپال ها دارد.

اوپال سیاه استرالیایی :

این گونه که یکی از اوپال های گرانبها می باشد ،یکی از خالص ترین گونه های اوپال است . در این نوع اوپال نور به راحتی به میان بافت آن می رود و بازتاب شکست نور آن بین ذرات آب موجود ،به خوبی نمایان می شود . به همین دلیل از بازی رنگ خوبی برخوردار می باشد.این اوپال در بستر ماسه ای معادن کوئینزلند یافت می شود که نیازمند حفاری مستقیم و جدا سازی می باشد.

بولدر اوپال استرالیایی :

این سنگ در میان ترک های ماسه سنگ ها و کوارتزیت ها شکل می گیرد که به خاطر یک لایه بودنشان درخشندگی بالایی دارند.از آنجایی که این سنگ کم یاب است نسبت به اندازه شان قیمت بالایی دارند . همچنین به دلیل این که در بین سنگ های سختی شکل میگیرند ،دوام بالا تری نسبت به سایر گونه ها دارند.

اوپال ماتریکس استرالیایی :

این نوع اوپال بیشتر حاصل جایگزینی گویی های سیلیسی به جای مولکول های آلی موجود در فسیل ها می باشند که این ساختار در هم و ریز را تشکیل می دهند . این نوع اوپال بیشتر در فسیل آمونیت ها (چه بزرگ باشند چه کوچک)شکل می گیرد.اما این گونه اکثرا شکننده می باشند و بیشتر کلکسیونر ها آنها را جمع آوری می کنند.

جهت مشاهده مقاله اوپال اتیوپی به لینک زیر مراجعه فرمایید :

https://manasang.ir/7637//blog/در-مورد-اوپال-اتیوپی-فروشگاه-ماناسنگ/

ما را در اینستاگرام دنبال کنید :

https://www.instagram.com/manasang.ir/